İNFEKSİYÖZ PANKREATİK NEKROZİS (İPN)

İNFEKSİYÖZ PANKREATİK NEKROZİS (IPN)

1940 yılında Kanada’ da ilk kez Akut Kataral Enteritis olarak tanımlanmıştır.

1957 yılında virus izole edilmiştir.

1964-1965 yıllarında enfeksiyon Avrupa’ da bildirilmiştir.

1971 yılında Japonya’ da görülmüştür.

Hücre kültürlerinde üreyebilen, değişik virulanslara sahip çok sayıda serotipi vardır.

Alabalıkların, özellikle genç alabalıkların akut, virulent, yüksek bulaşıcı hastalığıdır.

Fry ve Fingerling’ lerde fazla ölümle seyreder.

IPN virusu Birnaviridae familyasındandır.

Virus, RTG-2, FHM, BF-2, CHSE-214 hücre kültürlerinde ürer.

Virus, 70 nm boyunda, simetrik, ikosohedral, zarfsız ve 2 segmentli RNA’ lıdır.

pH 3’ e ve etere dayanıklıdır. 50 oC’ ye kadar canlı kalır.

Virus, % 50 gliserin içerisinde, - 20 oC’ de yıllarca saklanabilir.

Teşhiste, VN test ve PCR teknolojisi kullanılmaktadır.

Yaşa ve sıcaklığa bağlı olarak ölüm oranı % 1 ile % 99 arasında değişir.

Sıcaklık düştükçe (8-10 oC) fry ve fingerling’ lerde enfeksiyon şiddeti artar.

Yaşlı balıklarda enfeksiyon sub klinik ya da klinik belirtisiz ve ölüm olmadan seyreder.

Etkene en çok duyarlı balık türleri, Rainbow trout, Cutt trout, Lake trout, Brook trout, Pasifik ve Atlantik salmonlarıdır. Brown trout’ lar IPN’ e dirençlidir.

Bunların dışında 67 balık türünün, mollusca ve crusteasyanların da değişik derecelerde enfeksiyona duyarlı olduğu bildirilmiştir.

Enfekte balıklarda, dönerek yüzme, kuyruk yatması ve tirbüşon hareketi, renkte kararma, ekzoftalmia, ascites, yüzgeç tabanlarında hemoraji vardır.

Barsaklar boş, ön barsaklarda beyaz-jelöz içerik, anemi, nekrotik lezyonlar, solungaçlarda anemi ve peteşiyal kanamalar, pankreas dokusunda nekroz, böbrekte ödem ve nekroz vardır.

Hastalığı atlatan balıklar sağlıklı kalır fakat virus rezervuarıdırlar.

Vertikal (transovarian) bulaşma vardır.

IPN virusu yumurtanın dezenfeksiyonu ile imha edilememektedir.

İnaktif aşılar başarılı olmamıştır.

10 g ve üzeri balıklar için rekombinant aşı vardır. (Intervet)

AT ülkelerinde FHS-AFS mavi kitapta grup 1 balık patojeni olarak kabul edilmiş olup, sertifikasyon uygulananan enfeksiyonlardandır.