VİRAL HEMORAJİK SEPTİSEMİ (VHS)
Etken, rhabdovirus grubundandır.
Başta salmonid balıklar olmak üzere tüm tatlı su balıklarında hastalık yapabilir.
Hastalık akut, subakut-kronik ve nervoz olmak üzere üç ana evrede seyreder.
Akut dönemde, iştahsızlık, kenarda yüzme ve hızlı bir mortalite vardır.
External belirtiler, IPN ve IHN’ de olduğu gibidir.
Hasta balıklarda şiddetli anemi ve ascites dikkati çeker.
Subakut ve kronik dönemde, anemi daha da şiddetli, balıklar uzun ekseni etrafında dönerler, ölüm daha düşüktür.
Nervoz dönemde ise, ascites azalır, klinik belirtiler kaybolur, ancak sinirsel semptomlar ve yüzme bozuklukları şiddetlidir.
Patolojik bulgular, karaciğer ve dalakta tipiktir.
Mortalite % 10-80 arasında değişir.
Enfeksiyon, her yaştaki balıklarda görülebilir, iyileşen balıklar ömür boyu portör kalır.
Vertikal bulaşma yoktur.
Balıkçıl kuşlar ve predatör balıklar virus rezervuarıdır.
Kanda nötralizan antikorlar şekillenir, epidemiyolojik çalışmalarda ELISA testi kullanılmaktadır.
Virusun F1, F2 ve 23.75 olarak adlandırılan 3 serotipi vardır ve serotipler arasında cross reaksiyon mevcuttur.
Virusun izolasyonunda, BF-2, RTG-2, IPC, FHM ve CHSE-214 hücre kültürleri kullanılır.
Virus kloroform, eter, formol, iyodofor, gliserin, Sodyum hipoklorit ve UV ile dezenfeksiyona duyarlıdır.
Epizootiler 3-12 oC arasında şekillenir. Sıcaklık düştükçe mortalite şiddetlenir.
Doğada bulunan balıklarda gizli enfeksiyon halinde seyreder. (Alaska)
Levrek ve kalkan balıklarına VHSV deneysel olarak bulaştırılmıştır.
Brown troutlar VHS’ ye dirençlidirler fakat, taşırlar ya da orjinatörlük yaparlar RBT’ ler doğal olarak duyarlıdır.
Aşılama çalışmaları devam etmekte olup, klonlanmış subunit aşılar üzerinde olumlu sonuçlar alındığına dair bilgiler mevcuttur.
Bütün dünyada ihbarı mecburi ve sertifikalı salmonid hastalığı olup grup I balık patojenlerindendir.